|
|
 |
Schrijfcursus |
Dit
vervolgverhaal is opgedragen aan al degenen, die van mij in de
cursus SDS slechts gortdroge
zakelijke teksten mogen maken. |
|
Communicatie, soms nuttig, soms uitsluitend voor de smaak. Wat
belangrijk is, is de werkelijkheid. Menselijke gevoelens zijn op
deze aarde ontstaan. Belangrijk is daarom bij het schrijven van
fictie dat de feiten die het verhaal versieren echt zijn.
In te veel
verhalen zelfs van Nobelprijswinnaars vliegen de vogels doelloos
rond, zorgeloos. In werkelijkheid flodderen de veren na een druk seizoen jongen grootbrengen. In dit voorbeeld laat ik zien dat het
evengoed anders kan.
|
|
|
|
Frysk
|
|
Nederlands
|
|
|
Oersop 1
Gerben Poortinga
wylpen
yn
it slyk
|
|
Oersoep 1
wulpen in het slijk
|
|
|
In wiete balpinne skriuwt net. Yn it fjild moast in potlead brûke." ropt Bernhard altyd. Myn pinne is gjin balpinne, mar in fynskriuwer. Hij hat ek in
miljeufreonlike folling op wetterbasis. Dy pinne skriuwt, mar sifers wurde stadichoan foarmleaze flekken. Hok foar doel hat it om it gelyk fan Bernhard noch
tsjin te akseljen? Myn potlead dan mar. Ik haw der noch in moaie punt oan slipe.
Fruchtleas lûkt it spikerhurde grafyt skuorkes yn it ferweakke papier. Fansels, Bernhard soe it normaal fine om it krekte soarte potlead te keapjen. Hij hie sjoen as der HB op stie, in graad foar sêftens. Hij fynt soks wol sa fanselssprekkend, dat hij tinkt
dêr net oan om oaren dêr op te wizen. HB, is wol sêft, skriuwt en flekt net.
|
|
Een natte balpen schrijft niet. In het veld moet je een potlood gebruiken."roept Bernhard altijd. Mijn pen is geen balpen, maar een fijnschrijver. Hij heeft een milieuvriendelijke vulling op waterbasis. Die pen schrijft, maar cijfers worden langzaamaan vormloze vlekken. Wat voor zin heeft het, om het gelijk van Bernhard te betwisten? Mijn potlood dan maar. Ik heb er nog een mooie punt aan geslepen.
Vruchteloos trekt het harde grafiet scheurtjes in het verweekte papier. Natuurlijk, Bernhard zou het normaal vinden om precies het goede potlood te kopen. Hij had gekeken of er HB op stond, een graad voor zachtheid. Hij vindt zoiets vanzelfsprekend. Zo voor de hand liggend, dat hij er niet aan denkt om anderen er op te wijzen.
HB, is wel zacht, schrijft en vlekt niet.
|
|
|
De wylpen strike yn al mar grutter tal op de mokselbanken del. De wiete wyn taastende yn har sêfte sturtfearren. Har
ile fluitsjen ferwaait yn de tinne rein op de skiere flakte. Fan mij wurd ferwachte, dat ik krekt
byhâld wat se ite. Dat blykt muoiliker as tocht. It iere moarnsljocht
jout de slikerige waadkant in ferskaat oan tinten griis. Grize wetterferve, alles rint troch. Juster liende ik Bernhard syn fierrekiker en ta myn
ferrassing krige alles tige skerpe kontrasten. In goede kiker is neffens him wichtich foar it beoardielen fan it
fearenpatroan fan fûgeltsjes.
"Sûnder in goede kiker is dit fjildûndersyk,"sei Bernhard, "eins net te
dwaan."
Mar myn goedkeape fierglês hat net sok soarte kontrast. It makket wûnderlike fleurige reinbôchjes om alle details. Dertroch wurde se oars allinnich mar minder te sjen. Bernhard hat wat gnyske om myn oankeap en mij goedmoedich in tal fan krekte merken neamt, dy't net alhiel yn myn
studintebudzjet passe. Hjoed moast hij spiternôch sels syn kiker brûke om strânljippen te observearjen.
|
|
De wulpen strijken in steeds groter aantallen op de mosselbanken neer. De natte regen tastend in hun zachte staartveren. Van mij wordt
verwacht, dat ik precies bijhoud wat ze eten. Dat blijkt moeilijker dan gedacht. Het vroege ochtendlicht geeft de
slikkige wadkant een verscheidenheid aan grijze tinten. Grijze waterverf, alles loopt door. Gisteren leende ik Bernhard zijn verrekijker en tot mijn verrassing kreeg alles wel erg scherpe contrasten. Een goede kijker is volgens hem belangrijk voor het beoordelen van het verenpatroon van vogeltjes. "Zonder een goede kijker is dit
veldonderzoek", zei Bernhard, "eigenlijk ondoenlijk."
Maar mijn goedkope tuurglas geeft niet van dat scherpe contrast. Het maakt wonderlijk fleurige regenboogjes om alle details. Daardoor worden ze overigens alleen maar minder zichtbaar. Bernhard heeft wat gegniffeld om mijn aankoop en mij goedmoedig een aantal juiste merken genoemd. Merken die helemaal niet passen bij mijn karige studentenbudget. Vandaag moest hij tot mijn spijt zelf zijn kijker gebruiken om scholeksters te observeren.
|
|
|
Krabben ite de wylpen hjir foaral, wit hoemannichte. Net te
leauwen hoe't dy wylpen hân-grutte krabben troch harren teare kielsek glydzje
litte. It stienhurd pânsere krabbeliif hat gemiene skerpe roannen en
útstyksels. Dêr giet der wer ien. Skatten nei de lingte fan de lange kromme snaffel, in krab fan goed njoggen
sintimeter liif. De wylp hat de krab tusken syn lange snaffel skept. Skoddet ris flink. De poaten feane alle kanten op. Nei twa hikken is de hurde hap ferdwûn. De poaten folgje, pik, pik fuort. Myn potleat krast wer wat kerfkes yn it papier. Twa heale moanne foarmige skuorkes dy't ik letter as in
njoggen ûntsiferje
moat.
At ik myn kiker wer rjochte haw, sjoch ik de wylp noch krekt ien twa poaten fan de folgjende
proai fuortpikken. No, lit ik dy dan mar op it gemiddelde fan sân
sintimeter notearje. Dat kin sifermjittich gjin kwea. It falt net ta dit wittenskiplik basiswurk mei wiskundige suverens út te fieren. Oaren skine der dochs gjin muoite mei te hawwen. Of soene se der net oer prate? Sa sjogge se in hiele flecht smjunten of
pylksturteinen heech oerfleanen, roppe se fuortdaliks "tûzen tweintich".
|
|
Krabben eten de wulpen hier vooral, in ongelooflijke aantallen. Niet te geloven ook hoe die wulpen vuistgrote krabben door hun tere keelzak laten glijden. Het steenharde gepantserde krabbelijf heeft gemene scherpe randen en
uitsteeksels. Daar gaat er weer een. Geschat naar de lengte van de kromme snavel, een krab van goed negen centimeter lijf. De wulp heeft de krab tussen zijn lange snavel geschept. Schudt eens flink. De poten vliegen alle kanten op. Na twee hikken is de harde hap verdwenen. De poten volgen, pik, pik, weg. Mijn potlood krast wat kerfjes in het papier. Twee halve maan
vormige scheurtjes die ik later nog als een negen moet ontcijferen.
Als ik mijn kijker weer heb gericht, zie ik de wulp nog net één twee poten van de volgende prooi wegpikken. Wel, laat ik die maar op het gemiddelde van zeven centimeter noteren. Dat kan cijfermatig geen kwaad. Het valt niet mee om dit wetenschappelijk basiswerk met wiskundige precisie uit te voeren. Anderen schijnen hier toch geen moeite mee te
hebben. Of zouden ze er niet over praten? Ze zien een hele vlucht smienten of pijlstaarteenden hoog overvliegen, roepen direct "duizend twintig".
|
|
|
Folgjende ôfleveringen komme, at ik
per 1 septimber 2001 bij de bank wei bin. Eltse dei in stikje oant
op it ein fan de wike...
|
|
Volgende afleveringen komen ,als ik
per 1 september 2001 bij de bank vertrokken ben. Elke dag een
stukje tot op het eind van de week......
|
|
|
ôflevering
2
|
|
aflevering 2
|
|
|
Disclaimer:
Mochten personen of instellingen
zichzelf in deze schijnbaar autobiografische teksten herkennen,
besef dan dat dat op louter literair toeval berust.
Let
op: Op deze pagina's kunnen links naar samenvattingen
van de lesstof staan. Het is echter niet voldoende om alleen
de site te lezen. Men wordt geacht zelf stug te oefenen. De stof die op deze site wordt behandeld is veelal de
kern. Heb je
zelf suggesties voor links of tips en materiaal. email die dan
naar deze site. Zo mogelijk zal de site daarmee verbeterd
worden. copyright
G. Poortinga
|
|
|
|